Arkamurkaren eskutik aurten ere Zarautz eta Getariko hegazti urtarren errolda egin degu: Ondoren nola egiten den eta zertarako balio duen adieraziko dizuegu.
Urtarrileko hotzak iristen direnean, gure hezeguneak neguko isiltasunean barneratuta egoten dira. Baina egun horietan, ehunka ornitologo eta boluntario ateratzen gara hezeguneetara, urteko jarraipen garrantzitsuenetako batean parte hartzera: hegazti urtarren inbentarioa egiten dugu. Lan koordinatu eta erraldoi honek aukera paregabea ematen digu gure hegazti populazioen egoera ezagutzeko eta hezeguneen osasuna neurtzeko.
🌍 Zer da errolda hau?
Hegazti urtarren errolda urtean behin egiten den zenbaketa sinkronizatua da, urtero urtarrilean izaten da. Helburua hezeguneetan negua igarotzen duten hegazti guztiak zenbatzea da: Besteak beste ahateak, antzarak, kaioak, limikoloak, zikoinak, kuartzak, kurriloak eta abar zein ur-inguruneekin lotura duten beste espezie asko.
Iberiar penintsulako datuak International Waterbird Census (IWC) programaren parte dira, eta horri esker, mundu mailako joerak alderatu eta interpretatu daitezke.
Nola egiten da?
Metodoa sinplea dirudi, baina antolaketak zehaztasun handia eskatzen ditu.
1. Hezeguneen hautaketa
Hezegune, urtegi, padura, estuario, ibai, portu eta bestelako ur-guneak bisitatzen dira. Autonomia-erkidego bakoitzak lehentasunezko zerrenda bat du, estaldura zabala eta errepresentatiboa bermatzeko.
2. Zenbaketa sinkronizatua
Zenbaketak asteburu berean egiten dira, hegaztien mugimenduek bikoizketak sor ez ditzaten. Taldeek hezegunea zeharkatzen dute edo behaketa-puntu finkoetatik lan egiten dute, espezieak banatu eta kopuruak jasoz.
3. Behaketa-teknikak
• Prismatikoak eta teleskopioak
• Oinez edo ibilgailuz egindako ibilbideak
• Hezegunea sektoreetan banatzea
• Kasu batzuetan, argazki aerioak edo droneak
4. Datuen erregistroa eta bidalketa
Emaitzak autonomia-erkidegoetako eta estatuko datu-baseetan sartzen dira, eta ondoren IWC programara igotzen dira, joerak aztertzeko.
Zertarako balio du?
Zenbaketa honek ez du soilik “zenbat hegazti dauden” esaten. Askoz gehiagorako da.
1. Populazioen tamaina ezagutzeko;
Urtez urte zenbat hegaztik negutzen duten jakiteko eta gorabeherak detektatzeko aukera ematen du.
2. Hezeguneen egoera ebaluatzeko;
Hegazti urtarrak adierazle ekologiko bikainak dira. Haien presentziak edo ausentziak hezeguneen osasunari buruzko pistak ematen ditu.
3. Kontserbazio-neurriak diseinatzeko;
Datuak ezinbestekoak dira:
• Espazio babestuak deklaratzeko edo berrikusteko
• Kudeaketa-planak egiteko
• Mehatxu berriak identifikatzeko
• Nazioarteko konpromisoak betetzeko (Ramsar, Hegaztien Zuzentaraua…)
4. Herritarren parte-hartzea sustatzea
Herri zientziaren aldeko elkargune sendoenetakoa da, non profesionalak eta zaleak helburu bateratu baten alde elkartzen diren.
Laburbilduz;
Hegazti urtarren errolda funtsezko tresna da gure hegazti-populazioen bilakaera ulertzeko eta hezeguneak babesteko. Lan isil eta kolektiboa da, baina gure biodibertsitatearen etorkizunerako erabakigarria.
Hemen Zarautz eta Getariko erroldaren emaitza:
GETARIA
(Aitziber Sarobe, Pello Izkeaga, Imanol
Lizartza, Manu Sanchez)
Kaio
hankahori
Larus michahellis
179
Kaio
beltza
Larus marinus
2
Ubarroi
handi Phalacrocorax
carbo
13
Ubarrroi
mottodun Phalacrocorax
aristotelis
16
Antxeta
mokogorri Chroicocephalus
ridibundus
2
Martin
arrantzalea Alcedo
atthis 1
ZARAUTZ;
IRITA;
(Asier Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio
Salvatierra)
Criollo
ahatea
3
Ur
oiloa Gallinula
chloropus 12
Uroilanda
haundia Rallus
aquaticus
1
Lertxun
hauskara, Ardea cinérea 1
Basa
ahatea
Anas platyrhynchos
45
Etxeko
antzarra, Anser
anser 1
IÑURRITZA;
(Asier Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio
Salvatierra)
Zertzeta
arrunta Anas creca
4
Ur
oiloa Gallinula
chloropus 11
Ubarroi
haundia Phalacrocorax
carbo
1
Uroilanda
haundia Rallus
aquaticus
5
Basa
ahatea
Anas platyrhynchos
6
Kaio
hankahoria
Larus michahellis
47
Kaio
iluna
Larus fuscus
1
Antxeta
burubeltza Larus
melanocephalus 1
Istingor
arrunta
Gallinago gallinago
4
MOLLARRI;(Asier
Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio
Salvatierra)
0