Aurten ere aukera izan dugu Zarauzko orkideekin gozatzeko, eta berriz ere argi geratu da altxor hauek bizirik mantentzea ez dela kasualitatea: jende askoren lan isil eta arduratsuaren emaitza da.
Batetik, badira batzuk urteak daramatzatenak orkideak identifikatzen, sailkatzen eta jarraipen lana egiten. Bestetik, lorazainak daude, orkideak kontuan hartzen dituztenak eta belardiak mozteko garaian zaintza berezia egiten dutenak, landareak kaltetu ez daitezen. Guzti hori, azken finean, elkarlan baten fruitua da: ezagutza, ardurak eta begiruneak bat egiten dutenean, naturak erantzuten du.
Askotan ez gara konturatzen mutur aurrean dugun altxorraz. Herri barruko biodibertsitatea zaintzen ikasten dugunean, denok ateratzen gara irabazten: paisaia aberatsagoa, fauna eta flora osasuntsuagoa, eta gure herriarekin dugun lotura sakonagoa.
Horregatik, Arkamurkaren izenean, eskerrik beroenak eman nahi dizkiegu orkideak zaintzen aritu diren guztiei:
lan teknikoa egin dutenei, lorazainei, eta, oro har, naturarekiko errespetua eta ardura erakutsi duten herritar guztiei.
Zarauzko orkideak zaintzea ez da jarduera bat soilik: komunitate baten konpromisoa da.
Orkidea basatiak gure herriko belardietan izaten ditugu urtero, eboluzio handiko landare hauek bertatik bertara ikusteko aukera paregabea dugu irteera hau. Beraien bitxikeriak, egokitzapenak eta edertasuna gertutik ezagutuko ditugu. Zatoz gurekin!
Arkamurka eta Gerriko Berde-Urdinak antolatuta egingo dugu Zarauzko orkideen ibilbidea.
š Eguna: Apirilak 18
⏰ Ordua: Goizeko 9:00etan
š Elkargunea: Agueseneko biribilguneko bus geltokia
Gure inguruko biodibertsitatea hobeto ezagutu eta bide batez naturaz gozatzea nahi baduzu aukera bikaina duzu larunbateko irteera hau. Animatu!!!!
Juantxo Unzuetak egun hauetan Zarauzko jardinetan aurkitu dituen orkideen zerrenda duzue hemen behean. Orkideak landare ezagunak dira lore oso deigarriak dituztelako;Izan ere, lorearen petaloak animalien antzekoak diren egiturak osatzeko eraldatzen dituzte. Badira hegazti(kolibriak) edo saguzarrak erakartzen dituzten orkideak, baina orkidea espezie ia guztiak intsektuek ernaltzen dituzte, esaterako erleek, tximeletek eta liztorrek.
Zarauzko 20 zonaldetan dauden 18 orkidea mota;
Landare oso sofistikatuak dira, Charles Darwin bera konturatu zen orkideak eta intsektuak elkarrekin eboluzionatu dutela.
Zarauzko lorategietako belar mozketaren maiztasuna dela eta, loratzen ikusteko eta landareak identifikatzeko zailtasuna izaten dela azpimarratu behar da.
Gorriz daudenak obra aurretik zeuden orkidea kopurua da eta beltzez daudenak berriz aldamenean gelditu direnak.
Beste zerrenda hau berriz, Zarautz eta Aia inguruan ikusitako beste 21 orkide espezie ezberdinen zerrenda da eta gorriz ale gutxi daudenak izango lirateke.
Azken urteetan bezala, aurten ere orkideei tarte bat eskaintzeko asmoz irteera bat antolatu degu Arkamurkako taldekide batzuk. Aitor Leiza eta Xabier botanikoariak bidelagun hartuta oraingo honetan IruƱaldera joan ginen. Eguraldi ederra baina freskoarekin AƱezkar herritik abiatu ginen Ezkidi mendi aldera eta jarraian Eltxomendira igotzeko. Erkametzan baso politak daude bertan eta beraz klima mediterranear influentziako mendia da. Igotzeko erraza da eta orkidea mordo bat ikusteko parada izan genuen. Orkideez gain beste landare zein bizidun ugarietaz gozatzeko aukera ere izan genuen. Behekaldeko sarreran dituzue horietako adibide ugari.
Eltxumendi gainetik grabatutako irudiak
Eltxumendi gailurrean
Ibilbide guztiari buruzko mapa, detaile zein xehetasun gehiago HEMEN
Ezkidi gainetik grabatutako irudiak
Landareak
Gure laguna Xabier gia lanak egiten erkametza basotik irtetzen.
Xabierrekin landare guztietaz asko ikasteko aukera izan genuen
Orchis purpurea (Gizontxo hanka lodi eta buru ilunak ditu)
Orchis champagneuxii (lore erdiko zatia txuria eta gainak marrak ditu)
Ophrys lutea (erleak erakartzeko diseinatua eta lore oria du)
Ophrys vasconica (Boxeo esku itxura du,hiru lobulu ditu eta iletsua da)
Ezkidi tontorrean taldekideekin
Orchis anthropophora (Gizontxoak gorriz ditu eta burua berdea du)
Ophrys scolopax (Erleak erakartzeko diseinua du eta azpialdean zati berdea du)
Ophrys lupercalis (erleak erakartzeko diseinua du. Luzea eta marroia da)
Eltxumendi mendiaren iparraldetik jeisten den errekaxtoa oso egoera onean kontserbatzen da.
Erreka irudietan
Ophrys ficalhoana (O. tethredinifera penintsulako hegoaldean )
Serapias lingua (“Mingaina” gorria eta luzea du)
Ophrys sphegodes (Erleak erakartzeko diseinua du eta “H” moduko patroia du)
Gari soroak Eltxumendirako bidean
Ophrys sphegodes
Anacamptis pyramidalis(Izenak duen moduan piramide itsura du)
Limodorum abortivum (Orkidea honek ez du kolore berderik eta iluntasuna behar du)
Limodorum abortivum aurkitu genuen unea
Orchis morio (Loreko beheko aldean orban handiak ditu eta marra berdeak “kaskoan”)
Orchis mascula (Loreak orban txikiak ditu eta goiko partean marrarik gabe)
Taldekideak ibilbidean aurrera
Ophrys subinsectifera (liztorrak erakartzeko diseinua du eta beheko partean oria du)
Neotinea maculata (lore txikiak ditu eta gizontxoak ia hankarik gabe)
Eltxumendiko mendira bidean bidexidorrean aurrera
Neotinea ustulata (Lore txikia da eta gizontxoen beso lodiak ditu)
Limodorum avortivum orkideari argazkiak ateratzen
Orchis simia (Gizontxoen besoak eta hankak gora okertuak ditu)
Limodorum damasonium (krema argi kolorekoa eta loreak gutxitan irekitzen ditu)
Maider landareei argazkiak ateratzen
Adonis vernalis
Adonis vernalis irudietan
Iris graminea
Amelanchier ovalis
Alliaria petiolata
Erkametz basoan barrena, Eltxomendi gailur ondoan
Allium roseum
Aristolochia
Euphorbia characias
Xabierren esplikazio interesgarriei adi adi entzuten
Lathyrus sp
Brassica sp
Euphorbia carcharias Argazki honetan ikusten den bezala, piƱudiaren lurretik berezko basoa indarrarekin dator. (Thalictrum tuberosum) Bromus rubla Cephalanthera damasonium Ezkidi mendiaren beste irudi bat Cistus salviifolius Geranium sanguineum Globularia sp Taldekideak loreak begiratzen "Madreselva" Helianthemum nummularium Sedum.... (Amelanchier ovalis) Helianthemum sp Taraxactum officinale Taraxactum officinale
Pasmo belarra-Anagallis arvensis "Potentilla sp"
Muscari neglectum- Euli txoria
Thymus sp
Otea Ulex sp
(Aphyllanthes monspeliensis)
Maider Orchis simiari argazkiak ateratzen
Quercus ilex
Juniperus communis Iris graminea
Gari soroak mendiak orrazten Osyris alba (Cynoglossum creticum)
Eskinosoa (Garrulus glandarius) Gerri txori arrunta (Certhia brachydactyla)
Sai arrea (Gyps fulvus)
Eltxumenditikan ederki ikusten dira pirionetako mendirik garaienak
Arrano beltza (Aquila chrysaetos)
Arrano beltz bikote bat pasatu eta beste bat pausatu zitzaizkigun ibilbidearen zati batean eta argazki bat baino geihago ateratzeko parada eskaini zigun, behekaldean dituzue hauetako batzuk. Arrano beltza (Aquila chrysaetos) Arrano beltza (Aquila chrysaetos) Arrano beltza (Aquila chrysaetos) Arrano beltza (Aquila chrysaetos) Arrano beltza (Aquila chrysaetos) Miru gorria (Milvus milvus) Eltxumendin atzean IruƱerria dela Hesi berdantza bikotea (Emberiza cirlus) Txoka arrunta (Linaria cannabina) Txoka arruntak (Linaria cannabina) eta hesi berdantza (Emberiza cirlus) bat
Hiru hegazti ezberdin;Txoka arrunta (Linaria cannabina),hesi berdantza (Emberiza cirlus) eta pitxartxar burubeltza
