Arkamurkaren eskutik aurten ere Zarautz eta Getariko hegazti urtarren errolda egin degu: Ondoren nola egiten den eta zertarako balio duen adieraziko dizuegu.
Urtarrileko hotzak iristen direnean, gure hezeguneak neguko isiltasunean barneratuta egoten dira. Baina egun horietan, ehunka ornitologo eta boluntario ateratzen gara hezeguneetara, urteko jarraipen garrantzitsuenetako batean parte hartzera: hegazti urtarren inbentarioa egiten dugu. Lan koordinatu eta erraldoi honek aukera paregabea ematen digu gure hegazti populazioen egoera ezagutzeko eta hezeguneen osasuna neurtzeko.
š Zer da errolda hau?
Hegazti urtarren errolda urtean behin egiten den zenbaketa sinkronizatua da, urtero urtarrilean izaten da. Helburua hezeguneetan negua igarotzen duten hegazti guztiak zenbatzea da: Besteak beste ahateak, antzarak, kaioak, limikoloak, zikoinak, kuartzak, kurriloak eta abar zein ur-inguruneekin lotura duten beste espezie asko.
Iberiar penintsulako datuak International Waterbird Census (IWC) programaren parte dira, eta horri esker, mundu mailako joerak alderatu eta interpretatu daitezke.
Nola egiten da?
Metodoa sinplea dirudi, baina antolaketak zehaztasun handia eskatzen ditu.
Hezegune, urtegi, padura, estuario, ibai, portu eta bestelako ur-guneak bisitatzen dira. Autonomia-erkidego bakoitzak lehentasunezko zerrenda bat du, estaldura zabala eta errepresentatiboa bermatzeko.
2. Zenbaketa sinkronizatua
Zenbaketak asteburu berean egiten dira, hegaztien mugimenduek bikoizketak sor ez ditzaten. Taldeek hezegunea zeharkatzen dute edo behaketa-puntu finkoetatik lan egiten dute, espezieak banatu eta kopuruak jasoz.
3. Behaketa-teknikak
• Prismatikoak eta teleskopioak
• Oinez edo ibilgailuz egindako ibilbideak
• Hezegunea sektoreetan banatzea
• Kasu batzuetan, argazki aerioak edo droneak
4. Datuen erregistroa eta bidalketa
Emaitzak autonomia-erkidegoetako eta estatuko datu-baseetan sartzen dira, eta ondoren IWC programara igotzen dira, joerak aztertzeko.
Zertarako balio du?
Zenbaketa honek ez du soilik “zenbat hegazti dauden” esaten. Askoz gehiagorako da.
1. Populazioen tamaina ezagutzeko;
Urtez urte zenbat hegaztik negutzen duten jakiteko eta gorabeherak detektatzeko aukera ematen du.
2. Hezeguneen egoera ebaluatzeko;
Hegazti urtarrak adierazle ekologiko bikainak dira. Haien presentziak edo ausentziak hezeguneen osasunari buruzko pistak ematen ditu.
3. Kontserbazio-neurriak diseinatzeko;
Datuak ezinbestekoak dira:
• Espazio babestuak deklaratzeko edo berrikusteko
• Kudeaketa-planak egiteko
• Mehatxu berriak identifikatzeko
• Nazioarteko konpromisoak betetzeko (Ramsar, Hegaztien Zuzentaraua…)
4. Herritarren parte-hartzea sustatzea
Herri zientziaren aldeko elkargune sendoenetakoa da, non profesionalak eta zaleak helburu bateratu baten alde elkartzen diren.
Laburbilduz;
Hegazti urtarren errolda funtsezko tresna da gure hegazti-populazioen bilakaera ulertzeko eta hezeguneak babesteko. Lan isil eta kolektiboa da, baina gure biodibertsitatearen etorkizunerako erabakigarria.
Hemen Zarautz eta Getariko erroldaren emaitza:
GETARIA (Aitziber Sarobe, Pello Izkeaga, Imanol Lizartza, Manu Sanchez)
Kaio hankahori Larus michahellis 179
Kaio beltza Larus marinus 2
Ubarroi handi Phalacrocorax carbo 13
Ubarrroi mottodun Phalacrocorax aristotelis 16
Antxeta mokogorri Chroicocephalus ridibundus 2
Martin arrantzalea Alcedo atthis 1
ZARAUTZ;
IRITA; (Asier Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio Salvatierra)
Criollo ahatea 3
Ur oiloa Gallinula chloropus 12
Uroilanda haundia Rallus aquaticus 1
Lertxun hauskara, Ardea cinƩrea 1
Basa ahatea Anas platyrhynchos 45
Etxeko antzarra, Anser anser 1
IĆURRITZA; (Asier Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio Salvatierra)
Zertzeta arrunta Anas creca 4
Ur oiloa Gallinula chloropus 11
Ubarroi haundia Phalacrocorax carbo 1
Uroilanda haundia Rallus aquaticus 5
Basa ahatea Anas platyrhynchos 6
Kaio hankahoria Larus michahellis 47
Kaio iluna Larus fuscus 1
Antxeta burubeltza Larus melanocephalus 1
Istingor arrunta Gallinago gallinago 4
MOLLARRI;(Asier Aldalur, Haritz Sarobe, Emilio Salvatierra) 0
